Wiedza

RTG, panorama czy tomografia 3D? Rodzaje zdjęć zębów po ludzku

Na skierowaniu widzisz „OPG” albo „CBCT” i niewiele Ci to mówi? Za tymi skrótami kryją się różne sposoby pokazania zębów i kości. Wyjaśniamy, co można zobaczyć na poszczególnych zdjęciach i dlaczego czasem potrzebne jest więcej niż jedno badanie.

Zanonimizowany pantomogram i rekonstrukcja CBCT zestawione w jasnej kompozycji

Małe zdjęcie, czyli RTG pojedynczego zęba

To zdjęcie skupia się na jednym zębie lub niewielkiej grupie sąsiednich zębów. Pokazuje ząb od korony po korzeń, wraz z okolicą jego wierzchołka. Lekarz sięga po taki obraz, gdy potrzebuje przyjrzeć się konkretnemu miejscu — na przykład podczas diagnostyki lub leczenia kanałowego.

Przy zdjęciu wewnątrzustnym mały czujnik umieszcza się w ustach. Personel pomaga go ułożyć i prosi, żeby przez chwilę się nie poruszać. Jeśli czujnik jest niewygodny albo wywołuje odruch wymiotny, powiedz o tym przed wykonaniem zdjęcia. O zdjęciach wewnątrzustnych: MedlinePlus.

Zdjęcie pantomograficzne — znana wielu osobom panorama

„Proszę zrobić panoramę” oznacza zwykle zdjęcie pantomograficzne, nazywane też pantomogramem lub OPG. Na jednym obrazie widać całe uzębienie oraz szczękę i żuchwę. To szerszy widok niż na małym zdjęciu zęba; może pomóc między innymi w ocenie położenia ósemek i planowaniu leczenia.

Podczas badania stoisz lub siedzisz przy aparacie, a jego ramię obraca się wokół głowy. Personel ustawia głowę i wyjaśnia, jak zachować pozycję. Panorama jest obrazem dwuwymiarowym: pokazuje rozległy obszar na płaskim zdjęciu, więc nie oddaje wszystkich szczegółów pojedynczego zęba. Dlatego lekarz może potrzebować dodatkowego zdjęcia punktowego. Więcej o panoramie: ACR/RSNA.

Tomografia 3D zębów i szczęk — co oznacza CBCT?

CBCT to stomatologiczna tomografia stożkowa. Zamiast jednego płaskiego obrazu powstają dane, które lekarz może oglądać w przekrojach i z różnych stron. Pozwala to ocenić przestrzenne położenie zębów i kości w wybranym obszarze.

Takie informacje bywają potrzebne na przykład przy planowaniu implantów, niektórych zabiegów chirurgicznych lub bardziej złożonego leczenia kanałowego. Zakres badania może być różny — tomografia nie musi obejmować całej szczęki i żuchwy. Podczas wykonywania obrazu aparat obraca się wokół głowy, a pacjent pozostaje nieruchomo. O przebiegu i zastosowaniach CBCT: ACR/RSNA.

Dlaczego nie zrobić od razu tomografii?

Bo szczegółowe badanie jest przydatne wtedy, gdy odpowiada na konkretne pytanie. Jeśli potrzebną informację daje mniejsze zdjęcie, dodatkowy obraz 3D może nie wnosić nic do planu leczenia.

Wszystkie opisane badania wykorzystują promieniowanie rentgenowskie. Tomografia CBCT zwykle wiąże się z większą dawką niż typowe zdjęcia stomatologiczne 2D. Rodzaj badania, jego zakres i ustawienia powinny być dobrane do wskazań oraz pacjenta, szczególnie dziecka. Lekarz zestawia korzyść z uzyskania obrazu z ekspozycją na promieniowanie. Zalecenia FDA dotyczące CBCT.

A zdjęcia skrzydłowo-zgryzowe i cefalometria?

Możesz spotkać również inne nazwy. Zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe pokazuje korony górnych i dolnych zębów jednocześnie; pomaga między innymi oceniać przestrzenie między zębami. Cefalometria pokazuje głowę z boku i wzajemne położenie jej struktur. To osobne rodzaje obrazowania, dobierane do celu badania — nie inne określenia panoramy. Przegląd rodzajów zdjęć: MedlinePlus.

Masz już zdjęcie? Zabierz je na konsultację

Warto pokazać lekarzowi dotychczasowe obrazy i opisy. To on oceni, czy odpowiadają na aktualne pytanie i czy trzeba je uzupełnić. Zdjęć nie wykonuje się automatycznie przy każdej wizycie: znaczenie mają stan jamy ustnej, objawy i dotychczasowe leczenie. Kiedy potrzebne są zdjęcia: American Dental Association.

Możesz po prostu zapytać: „Co chcemy sprawdzić na tym zdjęciu?” albo „Czy moje poprzednie badanie wystarczy?”. Nie musisz znać skrótów ani samodzielnie wybierać zakresu tomografii. Wynik powinien zostać omówiony z lekarzem w kontekście badania jamy ustnej.

Jak umówić badanie w Stomatologii Rynek 24?

W naszym gabinecie wykonujemy RTG zęba, panoramę oraz tomografię 3D. Przyjmujemy również osoby kierowane przez inne gabinety. Termin ustalisz z recepcją; przygotuj skierowanie i nazwę zleconego badania.

Zakres badań znajdziesz na stronie diagnostyki, a informacje o dokumentach i przygotowaniu w poradniku jak przygotować się do zdjęcia zębów. W razie wątpliwości skontaktuj się z recepcją.

Artykuł pomaga zrozumieć nazwy badań. Dobór diagnostyki i interpretacja wyniku wymagają indywidualnej oceny lekarza.

Wiedza

Przeczytaj także

Kontakt

Umów wizytę w Stomatologii Rynek 24

Zadzwoń lub zostaw zapytanie — potwierdzimy termin i wyjaśnimy, jak przygotować się do wizyty.

695 011 303

Rynek 24, Niepołomice
Poniedziałek–Piątek 10:00–20:00